Alan Adı Nasıl Alınır? Domain Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bir web sitesi, kurumsal e-posta veya çevrimiçi mağaza kurmanın ilk adımı bir alan adı (domain) almaktır. Alan adı, internette sizi bulmak için kullanılan addır; alanadiniz.com gibi. Seçtiğiniz ad yıllarca kartvizitlerinizde, e-posta adreslerinizde ve reklamlarınızda yer alacağı için sonradan değiştirmesi zahmetlidir. Bu rehberde alan adının ne olduğunu, nasıl kaydedildiğini ve seçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Alan adı nedir, nasıl çalışır?

İnternetteki sunucular sayısal IP adresleriyle tanınır. Alan adı, bu adreslerin yerine kullanılan ve akılda kalan bir isimdir. Bir alan adı noktalarla ayrılmış parçalardan oluşur. Örneğin alanadiniz.com.tr adresinde en sağdaki .tr ülke uzantısı, .com.tr ikinci seviye uzantı, alanadiniz ise sizin seçtiğiniz kısımdır.

Alan adını süresiz olarak satın almazsınız, belirli bir süre için kaydedersiniz. Kayıt süresi uzantıya göre 1 ile 10 yıl arasında seçilebilir ve süre bitmeden yenilenmesi gerekir. Alan adını kaydettikten sonra hangi sunucuyu göstereceğini DNS kayıtları belirler. Bu konuyu DNS rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Aynı alan adı web sitesi, e-posta ve alt alan adları için aynı anda kullanılır. Bu yüzden alan adının kimin adına ve hangi hesapta kayıtlı olduğu, yenileme bildirimlerinin kime gittiği şirket açısından önemlidir. Şirketinize ait alan adını bir çalışanın veya ajansın değil, şirketin adına kaydettirin.

Alan adlarının dağıtımında üç taraf yer alır: uzantıyı işleten kayıt otoritesi (registry), alan adlarını son kullanıcıya sunan kayıt firması (registrar) ve alan adını kullanan kayıt sahibi (registrant). Örneğin .com uzantısının kayıt otoritesi Verisign’dır; .tr uzantılı alan adları ise TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) üzerinden yönetilir.

Alan adı uzantısı nasıl seçilir?

Uzantı, alan adının son kısmıdır ve sitenin kime hitap ettiği hakkında ipucu verir. Başlıca uzantı grupları şunlardır:

• Genel uzantılar (gTLD): .com, .net ve .org gibi. .com dünyada yaygın olarak kullanılan uzantıdır ve ziyaretçilerin çoğu bir adresin sonunu tahmin ederken önce .com’u dener.
• Ülke uzantıları (ccTLD): .tr, .de ve .uk gibi. Türkiye’ye yönelik bir işletme için .com.tr veya .tr, hedef kitlenin Türkiye olduğunu açıkça gösterir.
• Yeni genel uzantılar: .shop, .online ve .xyz gibi. Belirli bir sektörü veya kullanım amacını vurgulamak için tercih edilebilir; ancak bazıları ilk yıl kampanyalı fiyatla sunulup yenilemede belirgin şekilde pahalılaşabilir.
• Teknoloji odaklı uzantılar: .io ve .co gibi uzantılar yazılım girişimlerinde sık görülür.

Türkiye’de faaliyet gösteren bir şirket için yaygın tercih, hem .com hem .com.tr uzantısını almak ve birini diğerine yönlendirmektir. Böylece ziyaretçi hangi uzantıyı yazarsa yazsın sitenize ulaşır ve marka adınızın başkası tarafından kaydedilmesinin önüne geçilir.

Bilinirliği yüksek markalar, ana alan adlarının yanı sıra sık yapılan yazım hatalarını içeren varyasyonları da kaydederek ana siteye yönlendirir. Bu, yanlış yazan ziyaretçileri kaybetmemeyi ve bu adların oltalama amacıyla başkaları tarafından kullanılmasını önlemeyi sağlar. Her varyasyon ayrı bir yıllık maliyet getirdiği için bu yaklaşımı markanızın bilinirliğine göre ölçülü uygulayın.

.com.tr ve .tr alan adları

TRABİS’e geçişle birlikte .com.tr alan adları artık belge gerekmeden kaydedilebiliyor. Kayıt sırasında T.C. kimlik numarası veya vergi numarası doğrulaması yapılır. Doğrudan .tr ile biten alan adları da (alanadiniz.tr gibi) kayıt için açıktır. .tr uzantılı alan adlarında kayıt sahibi bilgilerinin doğru ve güncel olması önemlidir; hatalı bilgiler, alan adı üzerindeki hakkınızı kanıtlamanızı zorlaştırabilir.

İyi bir alan adı nasıl seçilir?

• Kısa ve akılda kalıcı olsun: Kısa adlar daha kolay hatırlanır ve daha az yanlış yazılır. Telefonda bir kez söylendiğinde doğru yazılabilen bir ad hedefleyin.
• Söylenişi ve yazılışı tek olsun: Söylenişi ile yazılışı farklı olan veya birkaç şekilde yazılabilen adlar ziyaretçi ve e-posta kaybına yol açar.
• Türkçe karakterlere dikkat edin: Bazı uzantılarda ç, ğ, ı, ö, ş ve ü içeren alan adları (IDN) kaydedilebilir. Ancak bu adlar e-posta adreslerinde ve bazı yazılımlarda sorun çıkarabilir. Türkçe karakterli adı alıyorsanız karaktersiz yazımını da alıp ana adres olarak kullanmak daha pratiktir.
• Tire ve rakamdan kaçının: Tire içeren adlar söylenirken karışır; rakamlar ise "beş" mi "5" mi sorusunu doğurur. Zorunlu değilse kullanmayın.
• Marka haklarını kontrol edin: Başka bir şirketin tescilli markasını içeren bir alan adı, ileride hukuki anlaşmazlığa ve alan adının elinizden çıkmasına neden olabilir. Türk Patent ve Marka Kurumu’nun veri tabanında ön araştırma yapabilirsiniz.
• Sosyal medya adlarına bakın: Aynı adın sosyal medya hesap adı olarak da müsait olması marka bütünlüğü açısından avantajdır.
• Geleceği düşünün: Tek bir ürüne veya şehre bağlı bir ad, faaliyet alanınız genişlediğinde dar kalabilir.
• Anahtar kelimeyi zorlamayın: Alan adında anahtar kelime bulunması arama motoru sıralamasında belirleyici değildir. Ayırt edici ve markanızı taşıyan bir ad uzun vadede daha çok işe yarar.

Teknik olarak alan adının sizin seçtiğiniz kısmı en fazla 63 karakter olabilir; harf, rakam ve tire içerebilir, tire ile başlayıp bitemez. Bu sınırlar teknik olsa da pratikte mümkün olduğunca kısa adlar daha kullanışlıdır.

Müsait bir ad bulamıyorsanız

Kısa ve yaygın kelimelerden oluşan adların çoğu çoktan kaydedilmiştir. Bazı kısa veya değerli adlar ise kayıt otoritesi tarafından premium olarak fiyatlandırılır; bu adların kayıt, bazen de yenileme ücretleri standart fiyattan yüksektir. İstediğiniz ad doluysa şu yöntemleri deneyebilirsiniz:

• Marka adınızın yanına faaliyet alanınızı belirten kısa bir kelime ekleyin; markanizyapi veya markanizhukuk gibi.
• Aynı adı farklı bir uzantıda değerlendirin. Türkiye’ye yönelik bir işletme için .com.tr veya .tr iyi bir seçenek olabilir.
• Adı şehir veya bölge adıyla birleştirin. Yerel hizmet veren işletmelerde bu, adı hem ayırt edici hem anlaşılır kılar.
• Kayıtlı ama kullanılmayan bir alan adını sahibinden satın almak da mümkündür. Bu durumda transferi ve ödemeyi güvenilir bir aracı üzerinden yürütmek önemlidir.

Alan adı nasıl kaydedilir? Adım adım

1. Sorgulayın: Alan adı sorgulama sayfasından istediğiniz adın müsait olup olmadığını kontrol edin. Müsait değilse farklı uzantıları veya küçük ad değişikliklerini deneyin.
2. Uzantıları seçin: Ana uzantınızı ve korumak istediğiniz ek uzantıları sepete ekleyin.
3. Kayıt süresini belirleyin: Uzantıya göre 1 ile 10 yıl arasında seçim yapabilirsiniz. Uzun süreli kayıt, yenilemeyi unutma riskini azaltır.
4. Kayıt sahibi bilgilerini girin: Ad, adres, e-posta ve telefon bilgilerinin doğru olması gerekir. Kayıt sahibi e-posta adresi transfer ve doğrulama işlemlerinde kullanılır; erişiminiz olan bir adres yazın.
5. Ödemeyi tamamlayın: Kayıt genellikle ödemeden hemen sonra tamamlanır. .com.tr gibi uzantılarda kimlik veya vergi numarası doğrulaması da yapılır.
6. DNS ayarlarını yapın: Alan adını hosting hizmetinize bağlamak için nameserver adreslerini girin veya DNS kayıtlarını düzenleyin. Değişikliklerin her yere yansıması çoğunlukla birkaç saat sürer.

Alan adı ile hosting farklı hizmetlerdir. Alan adı adresinizdir; hosting ise sitenizin dosyalarının tutulduğu yerdir. Bir siteyi yayına almak için ikisine de ihtiyacınız vardır. Hosting türleri hakkında bilgi için hosting rehberimize göz atabilirsiniz.

Kayıttan sonra güvenlik ve yenileme

Transfer kilidi ve hesap güvenliği

Alan adınızın izinsiz olarak başka bir firmaya transfer edilmesini önlemek için transfer kilidinin açık olduğundan emin olun. YetkinBulutNet’te kayıtlı alan adları varsayılan olarak kilitlidir. Alan adını yönettiğiniz hesabın şifresini güçlü tutun ve iki adımlı doğrulamayı açın; Müşteri Panelimizde Authenticator uygulamasıyla iki adımlı doğrulama kullanabilirsiniz. Alan adı hesabının ele geçirilmesi, sitenizin ve e-postanızın da ele geçirilmesi anlamına gelebilir.

Whois gizliliği

Whois, alan adlarının kayıt bilgilerinin sorgulanabildiği bir kayıttır. Kişisel verilerin korunmasına yönelik düzenlemelerle birlikte birçok uzantıda kayıt sahibi bilgileri artık varsayılan olarak gizleniyor. Destekleyen uzantılarda Whois gizliliği ile adınızın, adresinizin ve telefon bilginizin herkese açık görünmesini engelleyebilirsiniz. Whois gizliliği açık olsa bile doğru bilgileriniz kayıt firması ve kayıt otoritesi tarafından saklanır; bu nedenle bilgilerinizi güncel tutmaya devam edin.

Alan adını hostinge bağlamak

Alan adını bir hosting hesabına bağlamanın iki yolu vardır. Birincisi, alan adının nameserver adreslerini hosting firmanızın verdiği adreslerle değiştirmektir; bu durumda tüm DNS kayıtları hosting tarafında yönetilir. İkincisi, nameserver’lara dokunmadan yalnızca A kaydını hosting sunucusunun IP adresine yönlendirmektir. Alan adı ve hosting aynı firmadaysa bu bağlantı genellikle sipariş sırasında kendiliğinden kurulur.

Alt alan adları ve e-posta yönlendirme

Alan adınızı kaydettikten sonra magaza.alanadiniz.com veya destek.alanadiniz.com gibi alt alan adlarını ek bir kayıt ücreti ödemeden DNS kayıtlarıyla oluşturabilirsiniz. Her alt alan adı farklı bir sunucuyu veya hizmeti gösterebilir. Henüz bir e-posta hizmetiniz yoksa info@alanadiniz.com gibi adreslere gelen iletileri mevcut e-posta adresinize yönlendirebilirsiniz; YetkinBulutNet’te kayıtlı alan adlarında e-posta yönlendirme özelliği bulunur. Alan adınızla e-posta gönderip almak istiyorsanız kurumsal e-posta hizmeti veya hosting paketlerindeki e-posta hesapları gerekir.

Yenilemeyi unutmayın

Süresi dolan alan adı çalışmayı durdurur: web siteniz açılmaz, e-postalarınız gelmez. Süre dolduktan sonra alan adı genellikle bir süre daha eski sahibine ayrılmış olarak bekletilir. Ancak bu sürelerin uzunluğu ve geri alma ücretleri uzantıya göre değişir ve geri alma normal yenilemeden çok daha pahalı olabilir. Bu süreler de geçerse alan adı yeniden kayda açılır ve başkası tarafından alınabilir.

Bu riski azaltmak için Müşteri Panelinden otomatik yenilemeyi açabilir, kayıt sahibi ve fatura e-posta adreslerinizin güncel olduğundan emin olabilirsiniz. YetkinBulutNet’te yenileme faturası süre bitiminden en az 14 gün önce oluşturulur ve 7 gün ile 1 gün kala hatırlatma gönderilir. Alan adı fiyatları kayıt otoritelerine bağlı olduğundan yenileme o günkü güncel fiyattan yapılabilir. Uzun süreli kayıt ve otomatik yenileme birlikte kullanıldığında alan adının yanlışlıkla düşme riski belirgin şekilde azalır.

Alan adı transferi

Alan adınızı bir firmadan başka bir firmaya taşımak mümkündür. Süreç genellikle şöyle işler:

1. Mevcut firmanın panelinden transfer kilidini kaldırın.
2. Transfer (EPP) kodunu alın. Bu kod, alan adının sahibi olduğunuzu kanıtlayan bir şifredir.
3. Yeni firmada transfer siparişi oluşturup EPP kodunu girin.
4. Uzantıya göre kayıt sahibi e-posta adresine gelen onay iletisini onaylayın.

Transfer süreci genellikle 5 ila 7 gün sürer. Süresi dolmak üzere olan bir alan adını transfer etmek yerine önce yenilemek daha güvenlidir. .com gibi genel uzantılarda transfer sırasında kayıt süresine genellikle bir yıl eklenir. ICANN kuralları gereği yeni kaydedilen veya yakın zamanda transfer edilen genel uzantılı alan adları 60 gün boyunca başka bir firmaya transfer edilemez. Transfer sırasında sitenizin etkilenmemesi için nameserver bilgilerini önceden kontrol edin. YetkinBulutNet’te kayıtlı alan adlarında DNS yönetimi ücretsizdir; alan adı işlemleri ise iade kapsamında değildir.

Sonuç

İyi bir alan adı kısa, kolay yazılan, markanızı yansıtan ve hedef kitlenize uygun uzantıya sahip bir addır. Kaydı yaptıktan sonra transfer kilidini açık tutmak, iletişim bilgilerini güncel tutmak ve yenileme tarihini takip etmek, alan adınızı uzun yıllar boyunca güvenle kullanmanızı sağlar.

.com.tr alan adında kişi ya da şirket adına kayıt kararı için .com.tr alan adı nasıl alınır yazımızı okuyabilirsiniz.