Web Sitesi Taşıma Rehberi: Hosting Değiştirirken Adım Adım

Hosting firmasını değiştirmek, daha fazla kaynağa ihtiyaç duymak ya da farklı bir kontrol paneline geçmek gibi nedenlerle web sitenizi taşımanız gerekebilir. İyi planlanmış bir taşımada ziyaretçileriniz geçişi çoğu zaman fark etmez. Plansız bir taşıma ise kayıp e-postalara, bozuk bağlantılara ve saatlerce açılmayan bir siteye yol açabilir. Bu rehberde bir web sitesini başka bir hostinge taşırken hangi sırayla ilerlemeniz gerektiğini, kesinti süresini nasıl en aza indirebileceğinizi ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Taşımadan önce envanter çıkarın

Taşımanın büyük kısmı hazırlıktır. İlk iş, mevcut hostingte neyin bulunduğunu eksiksiz listelemektir. Gözden kaçan tek bir veritabanı veya e-posta hesabı, geçişten sonra fark edildiğinde telafisi zor sorunlar çıkarır. Listenizde en az şu başlıklar bulunmalıdır:

• Web dosyaları: public_html veya httpdocs gibi kök klasörler, alt alan adlarının klasörleri, .htaccess dosyası ve kullanıcıların yüklediği görseller.
• Veritabanları: MySQL veya MariaDB veritabanlarının adları, kullanıcıları ve hangi sitenin hangi veritabanını kullandığı.
• E-posta hesapları: Hesap listesi, yönlendirmeler, otomatik yanıtlar, filtreler ve kutulardaki mevcut iletiler.
• DNS kayıtları: A, CNAME, MX ve TXT kayıtlarının tamamı. Özellikle SPF, DKIM ve doğrulama amaçlı TXT kayıtları sık unutulur.
• Zamanlanmış görevler: Cron işleri, yedekleme betikleri ve harici servislerle kurulan entegrasyonlar.
• Yazılım gereksinimleri: PHP sürümü, gerekli PHP eklentileri, veritabanı sürümü ve varsa Node.js gibi ek bileşenler.

Bu listeyi yeni hosting paketinin özellikleriyle karşılaştırın. Disk alanı, web sitesi ve e-posta hesabı sayısı, veritabanı adedi ve PHP sürümü uyumlu değilse taşımaya başlamadan önce paketi buna göre seçin. Hosting türleri arasındaki farkları hosting seçimi rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Envanter sırasında mevcut sitenin sorunlarını da not edin. Eski hostingte zaten var olan bir PHP uyarısı veya bozuk bir eklenti, taşımadan sonra fark edildiğinde yanlışlıkla taşımaya bağlanabilir. Taşımadan önce sitenin ana sayfasının, iletişim formunun ve yönetim panelinin çalıştığını kendiniz görün.

DNS TTL değerini önceden düşürün

Ziyaretçilerin yeni sunucuya ne kadar hızlı yönleneceğini büyük ölçüde DNS kayıtlarının TTL (Time to Live) değeri belirler. TTL, bir DNS kaydının çözümleyici sunucuların önbelleğinde ne kadar süre tutulacağını saniye cinsinden gösterir. TTL değeri 86400 (24 saat) olan bir kaydı değiştirdiğinizde, bazı ziyaretçiler bir gün boyunca eski sunucuya gitmeye devam edebilir.

Bu nedenle taşımadan en az bir eski TTL süresi kadar önce, yani çoğu durumda 24 ila 48 saat önce, web sitesine ait A ve CNAME kayıtlarının TTL değerini 300 saniye gibi düşük bir değere indirin. Böylece geçiş sırasında yaptığınız değişiklik önbelleklerden kısa sürede düşer. Taşıma tamamlandıktan sonra TTL değerini yeniden 3600 gibi daha yüksek bir değere çıkarabilirsiniz. DNS ve TTL kavramlarını DNS rehberimizde daha ayrıntılı anlattık.

Alan adınızın nameserver (NS) kayıtlarını değiştirecekseniz durum biraz farklıdır. Uzantı sunucularındaki NS kayıtlarının TTL değeri kayıt otoritesi tarafından belirlenir ve sizin tarafınızdan düşürülemez; bu süre çoğu uzantıda 24 ila 48 saat arasındadır. Bu nedenle mümkünse nameserver değiştirmek yerine, mevcut DNS sağlayıcısında yalnızca A kaydını yeni sunucunun IP adresine yönlendirmek daha kısa bir geçiş sağlar. Nameserver değişikliği gerekiyorsa yeni DNS bölgesine (zone) tüm kayıtları önceden eksiksiz eklediğinizden emin olun.

Yedek alın, dosyaları ve veritabanını kopyalayın

Taşımaya başlamadan önce mevcut sitenin tam bir yedeğini alın ve bu yedeği kendi bilgisayarınızda ya da başka bir depolama alanında saklayın. Taşıma sırasında bir şey ters giderse dönebileceğiniz güvenli nokta bu yedektir. Yedeğin nasıl alınacağı ve nerede saklanacağı için web sitesi yedekleme rehberimize bakın.

cPanel’den cPanel’e taşıma

Her iki tarafta da cPanel varsa iş kolaylaşır. cPanel’in tam hesap yedeği (full backup) dosyaları, veritabanlarını, e-posta hesaplarını ve DNS bölgesini tek bir arşivde toplar. Bu arşiv yeni sunucuda geri yüklendiğinde hesap neredeyse aynı yapıyla açılır. Hosting firmaları bu işlemi genellikle WHM üzerinden, sunucudan sunucuya doğrudan aktarımla yapar. Yine de PHP sürümü, PHP ayarları ve cron işleri gibi sunucuya bağlı ayarları yeni hesapta kontrol etmek gerekir.

Farklı paneller arasında veya elle taşıma

Plesk’ten cPanel’e ya da panelsiz bir sunucudan hostinge geçerken dosyalar ve veritabanları ayrı ayrı taşınır:

1. Dosyaları FTP, SFTP veya panelin dosya yöneticisiyle sıkıştırılmış bir arşiv olarak indirin.
2. Veritabanını phpMyAdmin ya da komut satırındaki mysqldump aracıyla SQL dosyası olarak dışa aktarın.
3. Yeni hostingte aynı karakter setiyle (genellikle utf8mb4) boş bir veritabanı ve kullanıcı oluşturun, SQL dosyasını içe aktarın.
4. Arşivi yeni hostingin kök klasörüne yükleyip açın.
5. Uygulamanın yapılandırma dosyasındaki veritabanı adı, kullanıcı adı, şifre ve sunucu bilgisini güncelleyin. WordPress’te bu dosya wp-config.php’dir.

Büyük sitelerde arşivi tarayıcı üzerinden yüklemek zaman aşımına takılabilir. Bu durumda SSH erişimiyle sunucudan sunucuya doğrudan aktarım yapmak daha güvenilirdir. Dosya izinlerinin (klasörlerde genellikle 755, dosyalarda 644) taşıma sonrasında doğru olduğunu da kontrol edin.

DNS’i değiştirmeden yeni sunucuda test edin

Taşımanın en çok atlanan ama en önemli adımı testtir. Alan adınız hâlâ eski sunucuyu gösterirken, yalnızca kendi bilgisayarınızın siteyi yeni sunucudan açmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için bilgisayarınızdaki hosts dosyasına yeni sunucunun IP adresini ve alan adınızı yazmanız yeterlidir. Windows’ta bu dosya System32 klasörü altında drivers/etc/hosts yolunda, macOS ve Linux’ta /etc/hosts konumunda bulunur.

Hosts dosyasını düzenledikten sonra siteyi açıp şunları kontrol edin:

• Ana sayfa ve iç sayfalar hatasız açılıyor mu?
• Yönetim paneline giriş yapılabiliyor mu?
• İletişim formları, üyelik ve sepet gibi işlevler çalışıyor mu?
• Görseller ve dosya indirmeleri eksiksiz mi?
• Sunucunun hata kayıtlarında (error log) PHP uyarıları veya eksik eklenti hataları var mı?

Bu aşamada SSL sertifikası yeni sunucuda henüz düzenlenmemiş olabilir; tarayıcının sertifika uyarısı vermesi normaldir. Let’s Encrypt gibi otomatik sertifikalar, alan adı yeni sunucuyu gösterdikten sonra doğrulama yapılarak düzenlenir. Testi bitirdiğinizde hosts dosyasına eklediğiniz satırı silmeyi unutmayın; aksi halde DNS değişikliğinden sonra yaşanabilecek sorunları kendi bilgisayarınızda göremezsiniz.

E-postaları taşımak

Web sitesi taşımalarında en çok sorun yaşanan alan e-postadır. Hesapları yeni sunucuda aynı adlarla oluşturmak tek başına yeterli değildir; eski kutulardaki iletilerin de aktarılması gerekir. Bunun için yaygın yöntem IMAP senkronizasyonudur: imapsync gibi bir araç, eski sunucudaki klasörleri ve iletileri klasör yapısını koruyarak yeni sunucuya kopyalar.

Sıralama şöyle olmalıdır: önce hesaplar yeni sunucuda oluşturulur ve iletiler bir kez kopyalanır. Ardından MX kaydı yeni sunucuya yönlendirilir. DNS değişikliği yayıldıktan sonra ikinci bir senkronizasyon yapılır ve aradaki sürede eski sunucuya düşen iletiler de aktarılır. E-posta istemcilerinde (Outlook, Apple Mail, telefonlar) gelen ve giden sunucu adresleri değişiyorsa kullanıcıları önceden bilgilendirin.

E-posta taşınırken SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını da yeni sunucuya göre güncelleyin. Eski SPF kaydı yeni sunucunun IP adresini kapsamıyorsa gönderdiğiniz iletiler alıcı tarafında spam klasörüne düşebilir. Bu kayıtların ne işe yaradığını kurumsal e-posta yazımızda anlattık.

Geçiş günü: DNS değişikliği ve son senkronizasyon

Testler tamamlandıktan sonra geçişi trafiğin düşük olduğu bir saate planlayın. E-ticaret, forum veya üyelik sistemi gibi dinamik içerik barındıran sitelerde, geçiş sırasında eski sunucuya gelen sipariş ve yorumlar kaybolmasın diye kısa bir içerik dondurma uygulayın:

1. Sitede yeni içerik, sipariş ve yorum girişini kısa süreliğine durdurun veya bakım modunu açın.
2. Veritabanını son kez dışa aktarıp yeni sunucuya aktarın; ilk kopyadan sonra değişen dosyaları da senkronize edin.
3. A kaydını (ve gerekiyorsa www için CNAME kaydını) yeni sunucunun IP adresine yönlendirin.
4. TTL düşük olduğu için trafik kısa sürede yeni sunucuya geçmeye başlar. Bu sırada yeni sunucuda SSL sertifikasını düzenleyin.
5. Bakım modunu kapatın; formları, ödeme adımlarını ve e-posta gönderimini yeniden test edin.

Bu yöntemle kesinti çoğu sitede içerik dondurma süresiyle sınırlı kalır. Tamamen statik sitelerde içerik dondurmaya bile gerek yoktur; iki sunucu da aynı içeriği sunduğu için ziyaretçi hangisine gittiğini fark etmez.

Büyük ve yoğun siteler için ek önlemler

Onlarca gigabaytlık dosya barındıran sitelerde son senkronizasyonun kısa sürmesi için dosyaları birkaç gün önceden kopyalayıp geçiş günü yalnızca değişen dosyaları aktarmak işe yarar. rsync gibi araçlar yalnızca farklı olan dosyaları gönderdiği için ikinci aktarım ilkinden çok daha kısa sürer. Veritabanı büyükse dışa ve içe aktarma süresini önceden bir deneme taşımasıyla ölçün ve içerik dondurma süresini bu ölçüme göre planlayın.

Alan adı da değişiyorsa WordPress gibi sistemlerde veritabanındaki eski adresleri güncellemek gerekir. Bu işlem doğrudan SQL ile metin değiştirerek yapılırsa serileştirilmiş (serialized) veriler bozulabilir. WP-CLI’ın search-replace komutu gibi bu yapıyı tanıyan araçlar kullanılmalıdır.

Taşımadan sonra kontrol listesi

DNS değişikliğinden sonraki birkaç gün eski hostingi kapatmayın. Bazı çözümleyiciler TTL değerine uymayabilir ve kısa bir süre daha eski sunucuya trafik gönderebilir. Eski hizmeti iptal etmeden önce şu kontrolleri yapın:

• Eski sunucunun erişim kayıtlarında (access log) artık trafik gelmediğini doğrulayın.
• Arama motoru konsolunda tarama hatalarında veya sunucu hatası yanıtlarında artış olup olmadığına bakın.
• Cron işlerinin yeni sunucuda çalıştığını, zamanlanmış e-postaların gittiğini kontrol edin.
• Yeni sunucuda yedeklemenin aktif olduğunu ve ilk yedeğin alındığını görün.
• Eski hostingten son bir tam yedek alıp arşivleyin.
• TTL değerini yeniden daha yüksek bir değere çıkarın.

Site adresi de değişiyorsa, örneğin yeni bir alan adına veya http’den https’e geçiyorsanız, eski adreslerden yenilerine 301 yönlendirmesi tanımlayın. Aynı alan adıyla yalnızca hosting değiştiriyorsanız URL yapısı değişmediği için arama motoru sıralamaları taşımadan genellikle etkilenmez.

Sık yapılan hatalar

• Eksik DNS kayıtları: Nameserver değiştirilirken doğrulama amaçlı TXT kayıtları veya alt alan adları yeni bölgeye eklenmez ve bazı hizmetler fark edilmeden durur.
• PHP sürümü farkı: Yeni sunucuda daha yeni bir PHP sürümü seçildiğinde eski eklentiler hata verebilir. Siteyi önce eski sitedeki sürümle açıp sonra yükseltmek daha güvenlidir.
• Sabit klasör yolları: Yapılandırma dosyalarına yazılmış eski sunucunun klasör yolları yeni sunucuda çalışmaz.
• Önbellek ve CDN: Sitede bir CDN veya önbellek eklentisi varsa eski sunucunun adresi orada da tanımlı olabilir. Geçişten sonra önbelleği temizleyin ve CDN ayarlarını güncelleyin.

Taşımayı kendiniz mi yapmalı, destek mi almalı?

Tek sayfalık ya da statik bir siteyi bu adımlarla kendiniz taşıyabilirsiniz. Birden çok sitenin, onlarca e-posta hesabının veya yoğun sipariş alan bir e-ticaret sitesinin taşınmasında ise deneyimli bir ekiple çalışmak hata riskini azaltır.

YetkinBulutNet’te hosting paketlerine (cPanel ve diğer panellerden) ve kurumsal e-postaya taşıma desteği ek hizmet olarak sunulur; DNS geçişinin zamanlamasını sizinle birlikte planlarız. Sanal sunuculara taşıma ise talep üzerine, sunucunun yapısına göre ayrıca planlanır. Taşıma öncesinde hangi pakete geçmeniz gerektiğini netleştirmek isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sonuç

Bir web sitesini taşımak; envanter, TTL ayarı, yedek, test, geçiş ve son kontrol adımlarından oluşur. Bu sırayı korursanız kesinti süresi kısa kalır ve veri kaybı riski azalır. En sık yapılan hatalar TTL’i düşürmeyi unutmak, e-postaları sonradan hatırlamak ve eski hostingi erken kapatmaktır.