Web Sitesi Yavaşsa Nereye Bakılır? Hosting Tarafı Kontrolleri

Bir site yavaş açıldığında ilk tepki genellikle “hosting yavaş” olur. Oysa yavaşlığın birçok olası nedeni vardır: sunucunun yanıt süresi, büyük görseller, gereksiz eklentiler, veritabanı sorguları, önbelleğin kapalı olması ya da paketin kaynak sınırına takılmak. Doğru çözüm için önce nedeni ölçmek gerekir. Bu yazıda yavaşlığı hosting tarafından başlayarak adım adım kontrol etmenin yolunu anlatıyoruz.

1. Önce yavaşlığı ölçün

“Yavaş” hissi her zaman gerçeği yansıtmaz. Sorunun hangi aşamada olduğunu görmek için iki şeye bakın:

• Sunucu yanıt süresi (TTFB): Tarayıcı isteği gönderdikten sonra sunucudan ilk baytın gelmesine kadar geçen süredir. Yüksekse sorun genellikle sunucu tarafındadır: önbellek, PHP, veritabanı ya da kaynak limiti.
• Sayfanın yüklenme süresi: Sunucu hızlı yanıt veriyor ama sayfa geç tamamlanıyorsa sorun büyük olasılıkla görseller, betikler ve harici servislerdedir.

Ölçüm için hız testi aracımızı, yanıt başlıklarını görmek için HTTP başlıkları aracımızı kullanabilirsiniz. Ölçümü farklı saatlerde birkaç kez tekrarlayın; yalnızca belirli saatlerde yavaşlama kaynak sınırına işaret edebilir.

2. Önbelleği kontrol edin

Dinamik sitelerde her ziyarette sayfanın yeniden üretilmesi sunucuyu yorar. Önbellek, hazır sayfayı doğrudan sunarak yanıt süresini belirgin biçimde düşürür. YetkinBulutNet hosting paketlerinde LiteSpeed web sunucusu ve LSCache bulunur. WordPress kullanıyorsanız LiteSpeed Cache eklentisinin kurulu ve doğru ayarlanmış olduğunu kontrol edin. Adımlar için WordPress LSCache ayarları makalesine bakın.

3. PHP sürümünü güncelleyin

Eski PHP sürümleri hem yavaştır hem de güvenlik güncellemesi almaz. cPanel’deki PHP sürümü seçiciden sitenizin uyumlu olduğu en güncel sürüme geçmeyi deneyin. Geçişten önce yedek alın ve sitenin çalıştığını test edin; eski bir eklenti yeni sürümde hata verebilir.

4. Eklentileri ve temayı gözden geçirin

WordPress sitelerinde yavaşlığın yaygın nedeni çok sayıda ya da kötü yazılmış eklentilerdir. Kullanmadığınız eklentileri silin, aynı işi yapan eklentileri birleştirin ve ağır bir tema kullanıp kullanmadığınızı değerlendirin. Eklentileri tek tek kapatıp ölçerek suçluyu bulabilirsiniz; bunu canlı sitede değil, bir test kopyasında yapın. Daha ayrıntılı öneriler için WordPress sitesi nasıl hızlandırılır yazımıza bakın.

5. Görselleri küçültün

Sayfa yükleme süresinin büyük bölümü genellikle görsellerden gelir. Görselleri sayfada gösterileceği boyuta indirin, WebP gibi modern biçimlere çevirin ve ekran dışındaki görseller için tembel yüklemeyi (lazy loading) kullanın. Birkaç megabaytlık bir fotoğrafı doğrudan yüklemek, sunucu ne kadar hızlı olursa olsun sayfayı yavaşlatır.

6. Veritabanını kontrol edin

Zamanla büyüyen ve düzenlenmeyen veritabanları sorguları yavaşlatır. WordPress’te sürüm geçmişleri, silinmiş yorumlar ve kullanılmayan eklentilerin bıraktığı tablolar şişkinliğe neden olur. Temizlik yapmadan önce mutlaka veritabanı yedeği alın. Yavaş sorgular konusunda deneyiminiz varsa bunları ayıklamak için sorgu izleme eklentilerinden yararlanabilirsiniz.

7. Kaynak sınırlarına takılıp takılmadığınızı kontrol edin

Paylaşımlı hosting paketlerinde işlemci, bellek ve disk hızı için hesap başına sınırlar vardır. Site bu sınırlara dayandığında sunucu istekleri geciktirir ya da hata verir. cPanel’deki kaynak kullanımı bölümünden işlemci ve bellek kullanımının sınıra yaklaşıp yaklaşmadığına bakın. Sürekli sınırda çalışıyorsanız paketi yükseltmek gerekir. Seçenekleri hosting nedir, nasıl seçilir yazımızda anlattık; yoğun projeler için kurumsal hosting ya da sanal sunucu daha uygun olabilir.

8. DNS ve ağ tarafı

Alan adı çözümlemesinin yavaş olması ilk bağlantıyı geciktirir. DNS sorgulama aracımızla kayıtlarınızın doğru ve güncel olduğunu kontrol edin. Gereksiz uzun CNAME zincirleri ve yanlış yapılandırılmış kayıtlar çözümlemeyi uzatabilir. DNS’in nasıl çalıştığı için DNS nedir yazımıza bakın.

9. Yönlendirme zincirleri

Sayfa adresi birden çok yönlendirmeden geçiyorsa (örneğin http, ardından www’suz, ardından www’lu adres) her adım bir bekleme ekler. Yönlendirmeleri tek adımda hedef adrese götürecek şekilde düzenleyin.

10. Harici betikler

Reklam, analiz, canlı sohbet ve yazı tipi servisleri gibi harici betikler sayfayı yavaşlatabilir. Gerçekten kullandıklarınızı bırakın, kullanılmayanları kaldırın. Sunucu hızlı olsa bile yavaş yanıt veren bir harici servis sayfanın görünmesini geciktirebilir.

Kontrol sırası özeti

1. Sunucu yanıt süresini ve sayfa yüklenme süresini ayrı ayrı ölçün.
2. Önbelleği açın ve doğru ayarlayın.
3. PHP sürümünü güncelleyin.
4. Eklenti ve temayı sadeleştirin.
5. Görselleri küçültün.
6. Veritabanını temizleyin (yedek aldıktan sonra).
7. Kaynak kullanımına bakın ve gerekiyorsa paketi yükseltin.
8. DNS, yönlendirme ve harici betikleri kontrol edin.

Sonuç

Yavaşlığın nedenini tahmin etmek yerine ölçün. Sunucu yanıt süresi yüksekse önbellek, PHP, veritabanı ve kaynak limitine; sayfa geç tamamlanıyorsa görsel ve betiklere bakın. Birçok sorun hosting değiştirmeden çözülür; sürekli kaynak sınırına takılıyorsanız paket yükseltmek mantıklıdır.